Het oudste bewijs ter wereld

In 2017 bevestigde wetenschappelijk onderzoek wat Georgiërs al lang geloofden: de oudste sporen van wijnbouw ter wereld zijn gevonden bij Gadachrili Gora, in de regio Kvemo Kartli. De vondst dateert van rond 6000 voor Christus. Druivenpitten en resten van wijnvaten werden gevonden op meer dan vijftig plaatsen in het land.

Het onderzoek werd geleid door Patrick McGovern, biochemicus en wijnonderzoeker aan de Universiteit van Pennsylvania, samen met wetenschappers uit zeven landen. Hun conclusie was duidelijk: Georgië is de geboorteplaats van de wijn.

De qvevri: wijn maken in klei

Het geheim van Georgische wijn zit in de qvevri. Dat is een eiervormige aardewerken kruik waarin de druiven worden geperst en gefermenteerd. De qvevri wordt ingegraven in de grond, en de wijn fermenteert er vijf tot zes maanden in, samen met de schillen, pitten en steeltjes van de druif. Dat geeft de zogenaamde amberkleurige of oranje wijn zijn karakteristieke smaak en kleur.

De qvevri-methode staat op de UNESCO-lijst van Immaterieel Cultureel Erfgoed. En toch is het geen museumstuk: zowel kleine boerenfamilies als professionele wijnmakers gebruiken hem nog steeds. In veel Georgische huizen is de wijnkelder een heilige plek, een familietrots die van generatie op generatie wordt doorgegeven.

Elke regio heeft zijn eigen wijn

Georgië heeft meer dan 500 inheemse druivenrassen, meer dan welk ander land ter wereld. Bijna elke regio heeft zijn eigen wijnstijl en zijn eigen druivenrassen.

In Kakheti, de grootste wijnregio in het oosten van het land, groeien de bekendste soorten: de rode Saperavi en de witte Rkatsiteli. In Racha-Lechkhumi vind je de zoete, licht mouserende Khvanchkara. In Samegrelo is de fruitige rode Ojaleshi de favoriet. In Adjara en Guria groeit de Chkhaveri, die een roze of lichtrode wijn geeft.

In vrijwel elke regio van Georgië wijzen borden je de weg naar een wijnroute. Dat kan een grote wijnmaker zijn, maar ook een kleine familiekelderij waar je na een rondleiding aan tafel gaat met de eigenaar.

Wijn als levenswijze

In Georgië is wijn geen drank, het is een onderdeel van het dagelijks leven. Er bestaan volksliederen gewijd aan de wijnoogst, het persen van de druiven en het openen van een qvevri. Boeren zingen die liederen nog steeds in hun wijngaarden. Bij de geboorte van een kind en bij de opening van een nieuwe wijnoogst klinkt hetzelfde lied.

De Georgische heilige Nino, die het christendom in de vierde eeuw naar Georgië bracht, droeg naar verluidt een kruis gemaakt van wijnstokken. Wijn en geloof zijn in Georgië onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Wie Georgië bezoekt zonder wijn te proeven, mist een wezenlijk deel van het land. En wie de moeite neemt om een kleine wijnkelder te bezoeken en aan te schuiven bij de familie, begrijpt pas echt wat Georgische gastvrijheid betekent.