De wijnregio van Georgië

Meer dan zeventig procent van alle Georgische wijn komt uit Kakheti. De combinatie van vruchtbare alluviale grond in de Alazani-vallei, lange hete zomers en koele nachten in de Kaukasus maakt van dit een uitzondering wijnland.

De bekendste druivenrassen zijn Saperavi voor de rode wijn en Rkatsiteli voor de witte. Beide worden al duizenden jaren verbouwd in dit dal. De manier van wijnmaken is uniek: de druiven worden vergist in grote aarden kruiken, qvevri geheten, die tot de nek in de grond worden ingegraven. Schillen, pitten en steeltjes gaan mee in het fermentatieproces. Het resultaat is een amberkleurige witte wijn die in niets lijkt op wat de meeste reizigers gewend zijn.

In Telavi, de hoofdstad van Kakheti, en in de dorpen eromheen kun je bij wijnboeren thuis proeven. Niet in een wijnkelder voor toeristen, maar aan tafel, met eten erbij, in het soort gesprekken dat je niet snel vergeet.

Kloosters en kerken

Kakheti heeft meer middeleeuwse kerken per vierkante kilometer dan bijna elk ander stuk grond in Europa. Ze staan op heuvels, in dalen, op richels boven rivieren. Sommige zijn monumenten. Andere zijn gewoon nog in gebruik.

De Alaverdi-kathedraal in het Alazani-dal dateert uit de elfde eeuw en is een van de grootste kerken van Georgië. Ze staat midden in wijngaarden, rustig en indrukwekkend tegelijk. Het klooster van Davit Gareja is iets heel anders: een labyrint van in de rots uitgehakte cellen en kapellen, verspreid over vijfentwintig kilometer bergrug aan de rand van de Azerbeidjaanse steppe. Monniken groeven hier vanaf de zesde eeuw hun verblijven uit de kalksteen. De fresco's die er bewaard zijn gebleven, behoren tot de mooiste van de Kaukasus.

Het klooster van Bodbe is de begraafplaats van de heilige Nino, de vrouw die het christendom in de vierde eeuw naar Georgië bracht. Een pelgrimsplaats, maar ook gewoon een mooi klooster op een heuvel met uitzicht over de vallei.

Telavi en de steden

Telavi is de hoofdstad van Kakheti: een rustige stad met een historisch centrum, een paleis van koning Erekle II en markten waar boeren hun producten brengen. Het is geen toeristische stad. Het is gewoon een Georgische provinciestad, en dat maakt het juist de moeite waard.

In Sighnaghi, aan de rand van de Alazani-vallei, kijk je over een breed panorama van de vlakte met de sneeuwtoppen van de Kaukasus aan de horizon. De stad heeft een bewaard gebleven stadsmuur uit de achttiende eeuw met negentien torens. In de avond, als de zon achter de bergen zakt, is dit een van de mooiste plekken van Georgië.

In Kvareli kun je het huis-museum bezoeken van de schrijver en nationale held Ilia Chavchavadze, die in de negentiende eeuw het Georgische alfabet hervormde en de nationale identiteit nieuw leven inblies. En in het dorpje Mirzaani staat het huis-museum van Niko Pirosmani, de schilder die zijn leven lang in armoede leefde en nu beschouwd wordt als een van de grootste naïeve schilders ter wereld.

Natuur aan de rand

Kakheti grenst in het noorden aan de Kaukasus en in het oosten aan droge steppen die meer op Centraal-Azië lijken dan op Europa.

Het Lagodekhi Beschermd Gebied in het noordoosten is het oudste beschermd natuurgebied van Georgië. Dicht bos, wilde rivieren, watervallen en bergpaden waar je wolven, lynxen en Kaukasische edelherten tegenkomt. Weinig reizigers gaan hier naartoe. Het Artsivi-ravijn, ook in het noorden, is een smal dal met een rivier die door basaltrotsen snijdt.

In het zuiden begint het Vashlovani Nationaal Park, een van de meest bijzondere landschappen van Georgië: droge heuvels, modderlobbende vulkanen en kalksteenformaties die eruitzien als een ander planeet. Het is heet, leeg en indrukwekkend.

Keten en tafel

De keuken van Kakheti is stevig en smaakvol. Mtsvadi is vlees op een spit boven hardhout, buiten bereid en buiten gegeten. Chakapuli is een lamstoofpot met tarragon en witte wijn, vooral in de lente populair. Khashlama is vlees dat lang op laag vuur gaart tot het uit elkaar valt, gegeten met brood en een glas wijn erbij.

Als afsluiter is er churchkhela: walnoten op een draad, gedoopt in ingedikt druivensap en gedroogd tot een zoete, taaie worst. Je ziet ze overal hangen op de markten, in alle kleuren. Een snelle snack die Georgiërs al eeuwen meenemen op weg.